Ophouden met pesten

In het Nederlands Dagblad:

'Pesten van mensen met Down moet ophouden'

door onze redacteur Peter Sneep

Twee jonge vrouwen met het syndroom van Down durven te zeggen dat ze gepest worden met hun handicap. De stichting Downsyndroom is blij dat zij deze zaak aankaarten. ,,De maatschappij moet zijn houding veranderen.''

MEPPEL - Erik de Graaf van de Stichting Downsyndroom is blij met Nanda Swiersema en Marlies Bentlege. Beiden hebben het syndroom van Down en allebei zijn ze welbespraakt. Ze zijn in staat onder woorden te brengen dat ze niet gepest willen worden met hun handicap. Nanda Swiersema wordt uitgescholden voor mongool en scheefoog en krijgt te horen dat ze lelijk is en hier niet hoort. ,,Het pesten moet ophouden'', zegt ze in een filmpje van een minuut dat ze op internet heeft gezet. ,,Ik ben ook een mens. Ik ben Nanda.'' Afgelopen weekend won ze een prijs met het filmpje. Ze kreeg Special Award op het StrangerFestival in de Westergasfabriek in Amsterdam met 'I am Nanda'. Zij maakte dit filmpje dit voorjaar in het kader van een project van de Europese Culturele Stichting (ECF) en de Nederlandse Stichting voor het Gehandicapte Kind (NSGK). Nog een jonge vrouw met een Downsyndrooom kwam in het nieuws en vertelde over pesterijen en discriminatie waarmee zij al jaren wordt geconfronteerd. Marlies Bentlage (18) legde voor de actualiteitenrubriek EénVandaag uit dat zij net als zoveel andere meisjes van haar leeftijd gewoon haar vmbo-diploma heeft gehaald. Kinderen en jongeren met een Downsyndroom worden veel gepest met hun handicap. Hoeveel er wordt gepest, is moeilijk aan te geven, zegt Erik de Graaf.

Communicatie
"We hebben er geen duidelijk beeld van. Dat kan ook niet, want een van de kenmerken van mensen met het Downsydroom is dat ze moeilijk communiceren. Ik heb zelf een zoon van 24 die het syndroom heeft. Ik kan van hem geen gedegen analyse verwachten van wat hij heeft meegemaakt, dus ook niet het feit of hij gepest is en wat hij daarbij voelt." De actie van Nanda Swiersema en Marlies Bentlage is een uitzondering, zegt De Graaf. ,,Deze twee meisjes vormen een bovenlaag voor wat betreft de mogelijkheden die ze hebben. Ze kunnen uitstekend praten.''
Marlies Bentlage slaagde met alleen maar voldoendes aan het Groenhorst College in Maartensdijk. Dat was reden voor EénVandaag afgelopen week haar diploma-uitreiking te filmen. Ze vertelde dat zij op school regelmatig werd gepest. ,,De eerste drie jaar ben ik gepest met het syndroom; gaan ze scheldwoorden gebruiken en lichamelijk pesten. Dat vond ik heel vervelend.''
Bentlage, die volgens een docent bijna foutloos kan spellen, staat desondanks positief in het leven. "Volg gewoon je hart. Dat is het enige wat je kan doen." En over haar uiterlijk: "Ik heb het wel, maar ik merk er nooit wat van. Ik zie het zelf niet." De Graaf vermoedt dat het pestprobleem vooral in het voortgezet onderwijs speelt en vooral onder meisjes. "Op de basisschool worden Downkinderen niet veel gepest. In het voortgezet onderwijs gaan juist meisjes op hun uiterlijk letten. Dan valt ook op dat sommigen er heel anders uit zien.''

Verschil
Bijna iedereen, verstandelijk gehandicapt of niet, wordt gepest. De Graaf van de Stichting Downsyndroom: "Maar er is wel verschil. Mensen met het syndroom van Down worden gepest met hun uiterlijk en ze krijgen te horen dat ze er niet hadden mogen zijn. Dat is vreselijk hard. Het is ook harder geworden. Vroeger zaten gehandicapten achter een hek in een instelling in een bos. Nu maken ze deel uit van de maatschappij en komt iedereen ze tegen."
Enige weerbaarheid tegen pesten is gehandicapten bij te brengen, zegt De Graaf. "Ze moeten aangemoedigd worden erover te praten. Of zoals Marlies Bentlage het zei op tv: 'Ik negeerde het gewoon'. Maar de grootste verandering moet gebeuren bij de maatschappij. We moeten af van de mongolencultus, ofwel het uitschelden van gehandicapten, want dan zie je een gehandicapte niet als mens. En we moeten discriminatie niet toelaten.''
Positieve discriminatie is ook niet goed. "Als je iemand met het syndroom van Down voor de tiende keer een orkest laat dirigeren, gaat hij zich superieur voelen. De kunst is zo normaal mogelijk te doen tegen een gehandicapte. Dat is lastig, want bij een gehandicapte kost het je juist vaak veel moeite om normaal te doen."

Balkenende IV is onbarmhartig

Op de site van de Socialistische Partij staat een bericht (bij 1 juli 2008):

Kabinet verlaagt ijskoud het inkomen van gehandicapten

Renske Leijten (SP) is zwaar teleurgesteld in staatssecretaris Bussemaker, die bewoners van verpleeghuizen en gehandicapteninstellingen keihard treft met haar nieuwe regeling voor de belastingaftrek voor gehandicapten.

“Dit is echt een hardvochtige bezuiniging over de rug van de zwaksten in onze samenleving. Dit is het politieke equivalent van oude vrouwtjes beroven.”
Vorige week bleek uit onderzoek van de Chronisch zieken en Gehandicaptenraad (CG-raad) dat bewoners van verpleeghuizen en gehandicapteninstellingen met een laag inkomen er tot 9% op achteruit gaan. En dat terwijl zij nu al meestal te weinig over houden. Staatssecretaris Bussemaker zei tijdens het debat vanavond dat zij niet bereid is deze inkomensachteruitgang te compenseren. Wel wil zij de inkomensachteruitgang beperken tot 4%. Dit betekent overigens wel dat zij dat geld weg gaat halen bij de mensen die er eerst 1% op vooruit gingen.
Leijten: “Het gezegde 'van een kale kip kun je niet plukken' blijkt niet te kloppen. Deze regering plukt chronisch zieken en gehandicapten kaal en trekt ze het vel over de neus. Deze nieuwe regeling voor de belastingaftrek van gehandicapten pakt zeer slecht uit voor een weerloze groep mensen die niet zelf in staat zijn hun inkomenspositie te verbeteren. Dit is het politieke equivalent van oude vrouwtjes beroven.”
Leijten heeft voorgesteld om de huidige Buitengewone Uitgavenregeling te behouden en daarin verbeteringen aan te brengen, zodat zoveel mogelijk mensen die recht hebben op deze regeling daar ook gebruik van kunnen maken. Bovendien moet de regeling niet alleen toegankelijk zijn voor chronisch zieken en gehandicapten, maar ook voor mensen met een laag inkomen die incidenteel, bijvoorbeeld door een auto-ongeluk, veel zorguitgaven hebben. Ook heeft de SP voorgesteld om deze regeling nog niet in 2009 in te laten gaan, omdat er nu nog te veel onduidelijk is.
Leijten: “De SP gaat niet akkoord met deze nieuwe plannen van het kabinet, en samen met de bezuinigingen op de AWBZ, belooft het een hete zomer en een hete herfst te worden.”

Balkenende IV is een ramp voor ons, en in het bijzonder voor gehandicapten en andere zwakkeren in de samenleving. Dat hij christelijk is, kan ik niet opmaken uit het gevoerde beleid. Evenmin kan ik een positieve invloed van de Christen Unie ontwaren, die naast een christelijke inbreng, ook meer 'socialer' zou zijn dan de CDA. Het is te hopen dat het politieke samenraapsel van CDA, Pvda en CU snel het veld zal ruimen, want het gaat steeds slechter met de sociale zekerheid, en de verzekeringsmaatschappijen varen wel bij het wanbeleid van Balkenende IV. Met name dit kabinet laat zien dat ze noch sociaal noch christelijk is. Ze kleden de zwakkeren uit, zonder ze opnieuw te omkleden. Ze komen zo nog verder in het isolement. De barmhartigheid is ver te zoeken, en het is te hopen dat Balkenende IV snel zal vallen.

Drugs in gehandicaptenzorg

In de Telegraaf stat het verontrustende bericht:


do 26 jun 2008, 17:07 20 reacties
'Zorgbegeleiding betrokken bij drugshandel'
AMSTERDAM - Begeleiders van licht verstandelijk gehandicapten zijn actief betrokken bij drugshandel. Dat stellen betrokkenen vanavond in het programma EénVandaag. Binnen verschillende grote instellingen worden medicijnen voor patiënten verhandeld als partydrug en staan begeleiders soms gedrogeerd voor hun groep, aldus medewerkers.
Eén van de instellingen die door meerdere bronnen genoemd wordt is 's Heeren Loo in Ermelo. Op 's Heeren Loo is vorig jaar een complete woongroep gesloten omdat de situatie volledig uit de hand liep, onder meer vanwege problemen met drugs.
De directie zou volgens betrokkenen de affaire in de doofpot gestopt hebben.
XTC
Een begeleider vertelt: "Binnen de woongroep waren er begeleiders die bijvoorbeeld regelmatig XTC gebruikten. Die kwamen na een nachtdienst onder invloed nog een dienst draaien. Iedereen wist ervan, maar de directie heeft veel te laat ingegrepen."
Vorig jaar raakt 's Heeren Loo al in opspraak nadat een bewoonster door een medebewoner in coma werd geslagen. Omdat ook hier de begeleiding faalde, werd ook deze woongroep gesloten.
Controle
Er is vrijwel geen controle op het terrein en licht verstandelijk gehandicapten vallen makkelijk ten prooi aan dealers. "Jongeren komen vaak een instelling binnen zonder drugsprobleem, maar gaan er wel mee weg", zegt een van de begeleiders.
Vakbond CNV zegt dat het drugsprobleem van begeleiders bekend is binnen veel instellingen. Vaak zijn het onervaren uitzendkrachten, die medicijnen van cliënten gebruiken en verhandelen als partydrug. Er zijn ook gevallen bekend van harddrugsgebruik.
Angst
Liselotte Smits (CNV): "Zowel cliënten als begeleiders hebben ermee te maken, maar er is angst om hierover te praten." De bond wil inventariseren hoe vaak drugsdelicten plaats vinden. De Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland stelt in een reactie dat het slechts om incidenten gaat.
Zorginstelling 's Heeren Loo wil niet op de beschuldigingen reageren.

Oppervlakkige oplossing van Donner

Op de opinie pagina van Trouw staat:

Alleen korten op Wajong is oppervlakkige oplossing

Rob van de Beeten, Eerste Kamerlid voor het CDA

Het debat over Wajong gaat te veel over het hoge aantal uitkeringen. De vraag hoe we een autistische jongere aan de slag krijgen, sneeuwt helemaal onder.

De discussie over de Wajong-uitkering, bestemd voor mensen die vanaf hun jeugd arbeidsongeschikt zijn, heeft een tamelijk ongelukkige start gemaakt. Het debat gaat te veel over de stijging van het aantal uitkeringen en te weinig over de vraag hoe deze jongeren een plek in de samenleving krijgen.
Mijn CDA-collega Eddy van Hijum in de Tweede Kamer stelde gisteren in Trouw terecht dat het niet sociaal is jongeren met een levenslange uitkering aan de rand van de samenleving te parkeren. Maar die zorg vereist een bredere analyse en ook een bredere aanpak dan ik in zijn bijdrage en de voorlopige plannen van CDA-minister Donner kan ontdekken. De analyse is te oppervlakkig.
Van Hijum en Donner stellen dat de gemiddelde Wajonger niet langer iemand is met een lichamelijke of geestelijke handicap, maar iemand met psychische of gedragsproblemen zoals autisme of ADHD. Maar autisme en ADHD zijn naar de medische standaard gekwalificeerde psychiatrische stoornissen, dus een geestelijke beperking. Ook gedragsproblemen zonder medische diagnose die op jonge leeftijd zijn ontstaan laten zich bovendien niet eenvoudig oplossen; dat vergt een langdurige en breed gedragen inspanning.
Ik vind het onjuist om de verantwoordelijkheid voor de vlucht naar de Wajong-uitkering te leggen bij de ouders, wat nu gebeurt. Het lijkt me meer voor de hand liggen om gemeenten te bekritiseren die om te ’scoren’ met lage cijfers van bijstandgerechtigden, jongeren aan een Wajong-uitkering helpen. Laat CDA-raadsleden eens vragen stellen over dit perverse effect van het beleid van de wethouder sociale zaken.
Daarnaast zit Van Hijum er naast als hij stelt dat het om een probleem gaat dat alleen aan de onderkant van de samenleving speelt. Van alle levend geboren kinderen blijkt bij 10 tot 15 procent na verloop van tijd sprake van enige aangeboren vorm van lichamelijke of geestelijke beperking. Uiteraard zijn er veel beperkingen waarmee prima te leven valt, al dan niet met enige hulp, maar het komt statistisch gezien in alle lagen van de samenleving voor. Ook in sociaal zwakkere milieus willen ouders in overgrote meerderheid hun kinderen een zo goed mogelijke toekomst bieden. Weinigen wrijven zich in de handen vanwege de aanstaande Wajong-uitkering.
De praktijk leert juist dat door de samenleving en door de overheid opgelegde regels op terreinen van onderwijs en zorg het leven voor kinderen met een handicap en hun ouders bepaald niet gemakkelijk maken. Voor veel ouders is het een uitputtingsslag om hun kind op de goede plek te krijgen wanneer het om onderwijs, zorg en wonen gaat. Als collega Van Hijum schrijft dat het de kunst is in het onderwijs te ontdekken wat jongeren met gedragsproblemen wél kunnen, gaat hij aan een aantal zaken voorbij.
Ten eerste zijn de vervolgopleidingen na het VMBO weinig geschikt om met name jongeren met gedragsproblemen adequaat onderwijs te bieden. Nogal wat van die jongeren, zeker ’autisten’ met het syndroom van Asperger, zijn zeer intelligent tot op academisch niveau, maar kunnen moeilijker meekomen door hun sociaal gedrag. De begeleiding van deze jongeren vraagt om een brede en geïntegreerde aanpak en die ontbreekt. Het ontwikkelen van sociale vaardigheden of de vaardigheid om huishoudelijke taken te plannen en uit te voeren, vragen hetzij aandacht in het onderwijs, hetzij een begeleiding door derden. Niet omdat ouders dat niet zouden willen bieden, maar omdat dit fysiek, mentaal of – inderdaad aan de onderkant van de samenleving – sociaal vaak niet door ouders alleen kan worden geboden.
Het belang van de problematiek kan niet worden overschat. Jongeren met gedragsproblemen zijn niet allemaal jongeren met een handicap maar ze komen wel vaak in de problemen. Significant is dat volgens sommige maatstaven tot wel 60 procent van de gevangenispopulatie in ons land psychische of psychiatrische problemen kent. Een groot deel is van allochtone afkomst. De opvoeding, opleiding en begeleiding van jongeren met een beperking in allochtone gezinnen kent nog een extra dimensie.
Hiermee wil ik maar zeggen dat we voor een opgave staan die een grondiger analyse en een minder oppervlakkige benadering behoeft dan het korten op een uitkering.

Beeldhorloge

In het Reformatorisch Dagblad van vandaag staat het bericht:

Beeldhorloge helpt bij verstandelijke handicap

SNEEK (ANP) - Softwarebedrijf Snakeware uit Sneek heeft een horloge ontwikkeld voor verstandelijk gehandicapten die niet kunnen klok kijken. In plaats van met cijfers en wijzers krijgen de gebruikers via een geluidje, een trilling en een afbeelding het signaal dat ze bijvoorbeeld moeten ontbijten.
Met het zogenoemde beeldhorloge kan de zelfstandigheid van verstandelijk gehandicapten worden vergroot, aldus eigenaar Ate van der Meer van Snakeware woensdag.
Ouders en verzorgers kunnen via een website op afstand dagprogramma’s in het horloge zetten. Zo kunnen ze bijvoorbeeld invoeren dat om acht uur ’s ochtends een busje op het horloge verschijnt. In combinatie met de trilling en het geluidje moet dat de gehandicapte duidelijk maken dat hij of zij in het busje moet stappen dat -als het goed is- voor de deur staat.
Ook kunnen ouders en verzorgers de horlogedrager op internet volgen via gps. Daarnaast is het mogelijk sms’jes te versturen van en naar het horloge.
De beeldhorloges moeten halverwege volgend jaar op de markt komen voor minder dan 100 euro per stuk. Vanaf februari gaat zorggroep Talant in Friesland de horloges testen.
Het beeldhorloge is bedacht door Ben Bunt. Hij heeft een dochter met een verstandelijke beperking en zij kan niet klok kijken. Bunt stapte al in 2003 naar Snakeware met zijn idee.
Volgens Van der Meer van het softwarebedrijf is de techniek in het horloge nu pas klein en goedkoop genoeg om betaalbaar en handelbaar op de markt te kunnen komen. De softwareontwikkelaar stelt dat Nederland 80.000 mensen met een verstandelijke handicap telt.