Verstandelijk gehandicapten mogen stemmen

In het Reformatorisch Dagblad staat het onderstaande bericht:

Wilsonbekwame krijgt kiesrecht

Redactie politiek

DEN HAAG - Mensen met een verstandelijke beperking mogen bij de volgende verkiezingen zelf hun stem uitbrengen.

De Tweede Kamer is dinsdag akkoord gegaan met een wetsvoorstel om mensen met een verstandelijke beperking niet langer van het kiesrecht uit te sluiten. Daarmee krijgen ongeveer 20.000 mensen met een verstandelijke handicap het recht om bij de volgende verkiezingen hun stem uit te brengen. Als groep waren deze mensen altijd uitgesloten van verkiezingen.Het aangenomen voorstel kent het kiesrecht toe aan „wilsonbekwamen”, mensen die wegens een verstandelijke handicap onder curatele zijn gesteld. Volgens de huidige wetgeving zijn zij „onbekwaam” om „rechtshandelingen te verrichten.”
Aanleiding voor het voorstel is een uitspraak van de Raad van State in 2003. Die bepaalde dat het soms onredelijk kan zijn om iemand die wegens een verstandelijke handicap onder curatele staat, uit te sluiten van het kiesrecht. Volgens de Raad van State is het categoraal uitsluiten van het kiesrecht van die mensen in strijd met het Internationaal Verdrag Burgerlijke en Politieke Rechten.
De uitspraak was uitgelokt door Martijn Greuter, een jongeman die zelf een verstandelijke handicap heeft maar volop deelneemt aan het maatschappelijk verkeer en bijzonder geïnteresseerd is in politiek.
Na de uitspraak bracht Greuter een bezoek aan de voormalige minister van Binnenlandse Zaken, Remkes, met het verzoek om de wet snel te wijzigen. Het kabinet besloot in 2006 om mensen met een verstandelijke beperking niet meer als groep uit te sluiten van verkiezingen.
Om wilsonbekwamen kiesrecht te geven, moeten de Grondwet en de Kieswet worden aangepast. Waarschijnlijk kunnen mensen met een verstandelijke beperking in 2009, bij de Europese verkiezingen, daadwerkelijk hun stem uitbrengen.

Lijst voor hulpverleners

In het Nederlands Dagblad van vrijdag staat het onderstaande bericht:

Vragenlijst voor kinderwens

van onze redactie binnenland

UTRECHT - Een nieuwe vragenlijst moet hulpverleners helpen om met licht verstandelijk gehandicapten te praten over het al dan niet krijgen van kinderen. De vragenlijst werd gisteren in Utrecht gepresenteerd en is ontwikkeld door het netwerk 'Kijk op kinderwens'.

Dr. Dina Joha die meewerkte aan de lijst, vertelde dat de tweehonderd vragen zijn verdeeld over tien 'levensgebieden' zoals relaties, het grootbrengen van een kind, werk en vriendschappen. Aan de hand van de vragenlijst kunnen hulpverlener en cliënt een gesprek met elkaar voeren waarin alles wat met het krijgen van een kind te maken heeft, aan de orde komt. Zo kunnen beiden de balans opmaken: is de verstandelijk gehandicapte vrouw en haar eventuele partner in staat een kind op te voeden of kan ze beter afzien van het krijgen van kinderen? De begeleiders van verstandelijk gehandicapten zitten in een lastige positie. Het is aan verstandelijk gehandicapten zelf of ze gehoor geven aan hun kinderwens. Hulpverleners hebben niet de bevoegdheid hen het krijgen van een kind te verbieden. Tegelijk voelen ze dat de maatschappij het sterk afkeurt dat verstandelijk gehandicapten kinderen krijgen. ,,Mensen met een verstandelijke beperking mogen in Nederland als volwaardig burger functioneren en daar zitten consequenties aan'', zegt Hans Gerard Kuipers van Bureau Jeugdzorg, die ook in het netwerk 'Kijk op kinderwens' zit. ,,Jeugdzorg heeft veel te maken met kinderen van mensen met een verstandelijke handicap die onder toezicht gesteld moeten worden of zelfs uit huis geplaatst.'' Hij vindt dat aan verstandelijk gehandicapten moet worden uitgelegd dat het krijgen van een kind ook een verplichting met zich meebrengt, namelijk de verantwoordelijkheid ervoor dragen. De opvoeding door ouders met een verstandelijke beperking schiet vaak te kort. In twee derde van de gevallen moet het kind uit huis worden geplaatst, moet de Raad van Kinderbescherming ingrijpen of zijn er aanwijzingen voor verwaarlozing en/of mishandeling. Orthopedagoog Mart de Corte zag in z'n vroegere werk in de pleegzorg kinderen van verstandelijk gehandicapte ouders die een ontwikkelingsachterstand hadden of lichamelijke afwijkingen door slechte verzorging. Zo zag hij een keer een kleuter met een vergroeide borstkas door vitaminegebrek. ,,De moeder gaf hem alleen maar Danoontje, vanwege de vitamientjes die er inzitten.'' Hulpverleners moeten openstaan voor de beleving van mensen met een verstandelijke beperking die een kind willen, is orthopedagoog De Cortes advies. "Anders zullen zij niet openstaan voor onze bemoeienis." Het netwerk 'Kijk op kinderwens' is opgezet na de uitzending van de documentaire Ongewenste ouders? door de NCRV, waarop ontzettend veel reacties van hulpverleners kwamen, die niet goed weten hoe ze moeten omgaan met de kinderwens van mensen met een licht verstandelijke handicap. Filmproducent Paul de Bont heeft een vervolgproject opgezet, om de hulpverleners te helpen. Verschillende zorgorganisaties werken mee aan het project. De Bont maakt een nieuwe film, waarin hulpverleners vertellen wat het zo moeilijk maakt om met verstandelijk gehandicapten over hun kinderwens te praten. Verder is er een e-learning cursus voor hulpverleners ontwikkeld die gisteren ook is gepresenteerd, zijn er trainingen opgezet en is er allerlei voorlichtingsmateriaal gemaakt.

Misbruik

In het dagblad Trouw staat het onderstaande ANP-bericht:

Klink: Verzwijgen misbruik gehandicapten aanpakken

DEN HAAG (ANP) - Minister Ab Klink (Volksgezondheid) wil instellingen die seksueel misbruik van verstandelijk gehandicapten niet melden, strenger aan gaan pakken. Hij beloofde dinsdag de Tweede Kamer uit te gaan zoeken in hoeverre dat mogelijk is.

De minister antwoordde op een vraag van PVV-Kamerlid Fleur Agema, die wilde dat instellingen die misbruik verzwijgen vervolgd worden. De directie zou de laan uit moeten. Zo ver wilde Klink niet gaan, maar hij zei wel geschrokken te zijn van het aantal van 325 meldingen van seksueel misbruik van verstandelijk gehandicapten dat in anderhalf jaar bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg is binnengekomen.

In de Volkskrant het intertessante artikel, dat weliswaar niet over verstandelijk gehandicapten gaat, maar wel lezenswaardig is.

‘Een verkeerde toon en je ligt onder op de stapel’

Van onze verslaggeefster Margreet Vermeulen

Amsterdam - Elk jaar worden ongeveer zesduizend kinderen geboren met een ernstige aangeboren afwijking of handicap. Een batterij hulpverleners staat klaar om ouders en kind te helpen met fysiotherapie, voedingssondes, aangepaste bedjes, thuishulp en pedagogische adviezen. Toch komt de hulp vaak te laat of zelfs helemaal niet omdat ouders geen idee hebben wat er te koop is en bij welk loket de hulp verkrijgbaar is.

‘Ouders worden doodmoe om de juiste hulp bij elkaar te sprokkelen’, constateert Jan Coolen van AWBZ-coördinator bij Zorgverzekeraars Nederland. ‘Niet elk gezin kan die extra opdracht aan. Ouders worden van het kastje naar de muur gestuurd.’
Kinderartsen, zorgondernemers, verzekeraars en de belangenorganisaties voor gehandicapten hopen dat minister Rouvoet de Centra voor Jeugd en Gezin de opdracht en het geld geeft om gezinnen met een gehandicapt kind wegwijs te maken in het doolhof aan hulpverleners. Deze week debatteert de Tweede Kamer weer over de begroting Volksgezondheid en de Centra voor Jeugd en Gezin van Rouvoet.
‘Als de hulp sneller op gang komt, kun je erger voorkomen’, meent Peter Vriesema, orthopedagoog in Groningen. ‘Een verstandelijk gehandicapte kleuter die begint met schoppen en bijten of zichzelf te verwonden, moet je meteen behandelen. Want een kleuter kun je dat nog afleren. Een kind van achttien niet meer. Maar dat weten ouders domweg niet. Die moeten op het juiste spoor gezet worden.’

Luuk is 6,5 jaar. Door een genetische afwijking kan hij niet zitten, lopen, gewoon eten of praten. ‘Het regelen van de juiste zorg is een ramp’, vindt zijn moeder. ‘Ik zou het mijn ergste vijand niet aandoen. Het naarste vind ik nog dat je zo afhankelijk bent van de persoon achter het loket. Als je de verkeerde toon aanslaat, lig je weer onder op de stapel. De meeste aanvragen moeten binnen 13 rond zijn, maar een wachttijd van een jaar is heel normaal.’
De hulp aan gezinnen met een gehandicapt kind is de afgelopen jaren flink verbeterd. Er zijn teams van hulpverleners die in samenspraak ‘vroeghulp’ verlenen. Maar dat bestaat alleen voor hele jonge kinderen en niet voor gedragsproblemen. En veel ouders, zoals de moeder van Luuk, kennen het fenomeen ‘vroeghulp’ helemaal niet. Daarom hopen de organisaties rondom het gehandicapte kind zoals de BOSK, de vereniging voor motorisch gehandicapten, dat de Centra van Jeugd en Gezin een bruggenhoofd gaan vormen naar de gespecialiseerde hulpverlening. Kosten: 6 miljoen.

Rouvoet weigert vooralsnog. De bewindsman wijst erop dat de vereniging MEE-Nederland verantwoordelijk is voor de ondersteuning van mensen met een handicap. Maar ook MEE-Nederland is in veel gezinnen met een gehandicapt kind een onbekende. ‘Wij moeten alles zelf uitzoeken’, vindt de moeder van de elfjarige Suzanne. Suzanne is ernstig gehandicapt door een zeldzame chromosoomafwijking en heeft een spraak-taal stoornis. ‘Elk gezin moet opnieuw het wiel uitvinden. Wij wilden meteen na de geboorte van Suzanne contact leggen met lotgenoten – om van elkaar te leren. Maar zelfs dàt kan niet vanwege de privacy’, vertelt haar moeder. ‘Gelukkig is er nu internet en hebben via een patiëntenvereniging in de VS lotgenoten gevonden hier in Soest. Dat is toch absurd?’
Directeur Kees Korthals van MEE-Nederland erkent dat zijn organisatie lang niet alle gezinnen bereikt. ‘En als gezinnen zich bij ons melden helpen we ze het zelf te doen.’ Vaak is dat het begin van een moeizame tocht van de ene naar de andere behandelaar net zo lang tot het juiste aanpak is gevonden.
‘Het is natuurlijk effectiever die specialisten rond zo’n kind een uurtje met elkaar te laten praten’, vindt Korthals. ‘Maar dat doen ze alleen als ze ervoor betaald worden. En dat geld is er niet.’
Het departement van VWS spreekt dat tegen. ‘De helft van het budget van de MEE-organisaties van 160 miljoen is bedoeld om samenwerking tot stand te brengen’, aldus de woordvoerster van Rouvoet. ‘Dat geld is er wel.’
Suzanne is inmiddels elf. Ze moet van de basisschool af, waar ze blijft steken in groep vijf. Haar moeder surft wanhopig op internet op zoek naar een school voor Suzanne.

Achtergrond van de crisis

In de Volkskrant staat achtergrond informatie over de problemen in de zorg aan verstandelijk gehandicapten

Inspectie legt diepe crisis in gehandicaptenzorg bloot

Van onze verslaggeefster Margreet Vermeulen

Amsterdam - Sommige instellingen voor gehandicapten sluiten bewoners op omdat er te weinig personeel is. Of ze laten ze domweg alleen. In andere instellingen komen nauwelijks artsen over de vloer en is de medische zorg dus onvoldoende. Vaak ontbreekt deskundig personeel dat kan omgaan met agressie met als gevolg dat bewoners en werknemers bang zijn en zich onveilig voelen. En weer andere instellingen zetten bewoners om de haverklap vast in een band of de separeerkamer, zonder na te gaan of er minder ingrijpende oplossingen zijn.

De crisis in de gehandicaptenzorg gaat diep. Dat blijkt uit het rapport Verantwoorde zorg voor gehandicapten onder druk van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. ‘Slechts in een kwart van het veld wordt verantwoorde zorg geboden’, staat in de samenvatting te lezen. Driekwart van de 96 bezochte instellingen moet een plan van aanpak opstellen om zich te verbeteren. Doen ze dat niet snel genoeg naar de zin van de Inspectie, dan krijgen ze nog meer controles aan hun broek.
Wie precies wil weten waar het goed en waar het fout gaat, kan sinds gisteren terecht op de site van de Inspectie, www.igz.nl. Op de site is te lezen in welke instellingen de medewerkers het spoor bijster zijn, waar het ziekteverzuim is opgelopen tot 20 procent en waar het aan de tijd ontbreekt om cliënten elke dag te wassen. Blijkbaar hoopt de Inspectie de instellingen door ‘naming en shaming’ weer in het gareel te krijgen. Een kwart van de instellingen krijgt overigens een pluim. Omdat ze de bewoners een warm en veilig thuis bieden en goede zorg leveren. Het kan dus wel. Ook binnen het huidige financiële kader, dat volgens de werkgevers in de sector veel te krap is.
De kleinere instellingen doen het in alle opzichten een stuk beter dan de grote. ‘We moeten kleinschaligheid stimuleren’, zei staatssecretaris Jet Bussemaker dan ook in een eerste reactie. Want kleinschalige instellingen luisteren beter naar het personeel en naar de cliënten en leveren daardoor betere zorg. Vanaf 2008 worden instellingen door Bussemaker verplicht voor iedere cliënt een persoonlijk plan te maken waarin staat hoe hij of zij het beste kan worden geholpen.
Verreweg de belangrijkste oorzaak voor de crisis in de gehandicaptenzorg is het tekort aan personeel en het grote personeelsverloop. ‘Stel je een man van 45 voor met het verstand van een 4-jarige’, vertelt de Inspecteur voor de Gezondheidszorg, Gerrit van der Wal. ‘Verzorgenden die de man goed kennen, weten dat hij in woede ontsteekt als een medebewoner iets van hem afpakt. En kunnen zo’n uitbarsting voorkomen. Maar een invalkracht weet dat niet. Met alle gevolgen van dien.’
Ook de deskundigheid van het personeel schiet tekort. Als de verzorgenden al gediplomeerd zijn, hebben ze een mbo-opleiding waarin voor lessen over de gehandicaptenzorg slechts vijf weken zijn ingeruimd. ‘Daardoor moeten werkgevers wel erg veel aan bijscholing doen’, vindt hoofdinspecteur Jenneke van Veen. Tijdens haar bezoeken aan de instellingen merkte Van Veen dat het personeel zich soms erg in de steek gelaten voelt, vooral als er weinig contact is met artsen en andere deskundige hulpverleners.
De gehandicaptenzorg ligt al jaren onder vuur. En terecht, zo blijkt nu. Het rapport van de Inspectie maakt glashelder hoe de 19-jarige Stefanie Baas in ’s Heeren Loo in Ermelo door een medebewoner in coma kon worden geslagen – en hoe het vervolgens een uur kon duren voordat ze door het personeel werd gevonden.

© Volkskrant (7 novemeber 2007)